Rezerwat „Szczytniak”

Utworzony w roku 1993 rezerwat „Szczytniak” funkcjonuje w szerokim systemie obszarów chronionych kielecczyzny. Powstał on bowiem na terenie Jeleniowskiego Parku Krajobrazowego chroniąc jeden z najcenniejszych jego elementów, a mianowicie rumoszowe blokowiska kwarcytowe (tzw. gołoborza). Gołoborza te, spotykane w Paśmie Jeleniowskim jedynie w przyszczytowych partiach Góry Jeleniowskiej i Szczytniaka posiadają unikalne walory krajobrazowe oraz poznawcze. Rezerwat chroni też ostatnie fragmenty starych lasów bukowych. Rezerwat „Szczytniak” położony jest na płn.-zach. stoku góry Szczytniak (sięga jej wierzchołka). Góra Szczytniak (554 m n.p.m.) leży w Paśmie Jeleniowskim (450-554 m n.p.m.) stanowiącym wschodni odcinek pasma głównego. Omawiany obszar leży na terenie antykliny (skiby) łysogórskiej obalonej i nasuniętej na południe. Utwory wyższego kambru, ordowiku i syluru monoklinarnie zapadają ku płn. pod kątem 40-50° Od płn. obszar ten graniczy z synkliną bodzentyńską. W budowie geologicznej zaznaczyły się ruchy orogenezy kaledońskiej, jednak dzisiejszy obraz tektoniczny obszaru powstał w czasie orogenezy waryscyjskiej, a następnie został odnowiony (głównie strefy uskokowe) w czasie synorogenezy alpejskiej. Struktury fałdowe są pocięte transwersalnymi, często dysjunktywnymi uskokami. Powierzchnia leśna rezerwatu jest to kilkuwiekowy drzewostan pochodzenia naturalnego, o średniej jakości, w fazie dojrzałości. W składzie gatunkowym dominuje buk zwyczajny (60% udziału masowego w kl. V i III) oraz brzoza brodawkowata (10% masy w kl. IV). Sporadycznie spotkać można w V klasie wieku jodłę pospolitą, w IV klasie brzozę oraz jodłę, natomiast w klasie III buka i jawora. W drzewostanie przeważają osobniki w wieku 85 lat. Występują również okazy młodsze w wieku 45-70 lat. Drzewostan wykazuje nierównomierne zwarcie, przeważnie przerywane, miejscami zaś luźne. Stan ten odzwierciedla fakt, iż wskaźnik zadrzewienia wynosi zaledwie 0,5. Siedlisko w tym wydzieleniu zapewnia dobre warunki wzrostu, o czym świadczą wysokie bonitacje osiągane przez buka i jawora, natomiast stosunkowo niska bonitacja brzozy spowodowana jej zaawansowanym wiekiem. Miejscami występują średniej jakości podrosty bukowe i jodłowe I klasie wieku oraz naloty buka, jodły i jawora Ia kl.w. Sporą powierzchnię (30%) zajmuje podszyt w skład którego wchodzi: jarząb pospolity, leszczyna pospolita, brzoza brodawkowata, grab pospolity, jawor oraz buk zwyczajny. Wydzielenie „d” oddziału 32 o powierzchni 0,88 ha pokrywa gołoborze, na którym drzewostan nie występuje. Występują na nim miejscami gatunki krzewiaste, które w drodze naturalnej sukcesji opanowują rumowisko skalne.